TEFAS yani Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu, Türkiye’deki yatırım fonlarının tek bir platform üzerinden alınıp satılmasına imkan sunan sistemdir. Yatırımcılar, bir platform üzerinden farklı kurumların fonlarına erişebilir.

Platform linki; https://www.tefas.gov.tr

TEFAS ve Borsa İstanbul Karşılaştırması

TEFAS Fon Türleri

TEFAS'ta başlıca 12 adet fon türü bulunur ve tüm fon çeşitleri uygulamamızda listelenir. Bunlar aşağıdaki gibidir:

1. Para Piyasası Fonları: Faiz getirilerinden elde edilen yatırım araçlarından oluşan fonlardır. Örneğin; mevduat gibi.
2. Hisse Senedi Fonları: Büyük kısmı BİST hisse senetlerinden oluşan fonlardır.
3. Borçlanma Araçları Fonları: Devlet tahvili, hazine bonosu ve özel sektör tahvillerinden oluşan fonlardır.
4. Serbest Fonlar: Hisse senedi, döviz, tahvil ve çeşitli yatırım araçlarından oluşan fonlardır.
5. Karma Fonları: Hisse senedi, tahvil ve para piyasası araçlarından oluşan fonlardır.
6. Sermaye Koruma Fonları: Anaparanın bir kısmı güvenli yatırım araçlarında geri kalan kısım riskli yatırım araçlarında olan fonlardır.
7. Değişken Fonlar: Hisse senedi, tahvili döviz ve emtialardan oluşan fonlardır.
8. Altın Fonları: Altın ve altına dayalı yatırım araçlarına dayalı fonlardır.
9. Gümüş ve Kıymetli Maden Fonları: Gümüş, platin, paladyum, bakır ve bunlara dayalı fonlardır.
10. Katılım Fonları: Katılım bankacılığı ürünleri, kira sertifikaları ve faizsiz hisse senetlerinden oluşan fonlardır.
11. Fon Sepeti Fonları: Yerli ve yabancı fonlardan oluşan sepettir.
12. Gayrimenkul Fonları: Konut, AVM, ofis, arsa gibi ürünlerden oluşan fonlardır.

📌 Serbest Yatırım Fonları Nedir?

Serbest yatırım fonları, yalnızca nitelikli yatırımcılara sunulan ve daha esnek yatırım stratejileri kullanan fonlardır. Yani belirli bir varlık türüyle (örneğin sadece hisse senedi ya da sadece tahvil) sınırlı kalmayan ve piyasa koşullarına göre farklı araçlarına hızlıca geçiş yapılabilen fon türüdür.

Serbest fonlarda, fiyat dalgalanması yüksek olduğundan en yüksek getiri elde edilen fon türü olarak da bilinir.

👤 Kimler Serbest Fonlara Yatırım Yapabilir?

Serbest fonlara sadece nitelikli yatırımcılar yatırım yapabilir.

➡️ Nitelikli yatırımcı: En az 10 milyon TL finansal varlığa sahip olduğunun teyit edildiği kişilerdir.

Farklı aracı kurumda nitelikli yatırımcı olarak tanımlanan kullanıcılar uygulamamızda sadece ilk işlemde karşısına çıkacak olan Risk Bildirim Formunu onaylayarak işlemlerine devam edebilir.

BtcTurk | Hisse'de Nitelikli Yatırımcı Olma Akışı

1. Uygulamamızda nitelikli yatırımcı olmak isteyen kullanıcılardan finansal varlığının(TL, döviz, hisse, fon vb.) 10 milyon TL üzerinde olduğunu gösteren bazı belgeler iletmesi istenir.

Bu doğrultuda kullanıcılardan aşağıdaki belgelerden biri talep edilebilir:

• Aracı kurum portföy durum belgesi
• Banka portföy durum belgesi
• MKK e-Yatırımcı bilgileri
• Diğer yatırım varlıklarını gösteren belgeler

2. Kullanıcının ilettiği belgelerin kullanıcı adına ait olduğu kontrol edilerek kayıt Takas Operasyon ekibine iletilir.
3. Takas Operasyon ekibi belgeler doğruysa 2 iş günü içerisinde kullanıcıyı "Nitelikli Yatırımcı" olarak tanımlar ve kullanıcıya uygulamadan bildirim gönderilir.
4. Kullanıcı tanımlama sonrası serbest fon işlemlerini yapabilir.
5. Nitelikli yatırımcı olarak tanımlanan kullanıcılar; İnfina>Portföy Durumu>Müşteri Bilgileri alanında "Nitelikli Yatırımcı: Evet", OC > User Details > Qualified User alanında "True" olarak görünür.

📊 TEFAS Fonlarında Vergilendirme

🧠 Temel Mantık

• Fon kazançları, stopaj ile vergilendirilir.
• Stopaj kesintisi otomatik yapılır, ayrıca beyanname verilmez.
• Sadece kâr varsa vergi alınır, zarar varsa vergi yoktur.
• Vergi sadece satış kazancı oluştuğunda kesilir. Fon alırken vergi ödenmez.

Para Piyasası, Borçlanma Araçları, Kıymetli Madenler, TL varlıklara odaklanan Fon sepeti ve Katılım Fonları, Değişken, Karma, Eurobond, Dış Borçlanma, Yabancı, Serbest Özellikteki Fonlar ve unvanında döviz ifadesi geçen yatırım fonlarında kar üzerinden %17.5 stopaj alınır. (Hisse senedi yoğunluklu fonlar hariç)

Yakın zamanda uygulamamıza fon özelinde vergi bilgisi eklenecek. Bu süreç geliştirilene kadar, https://fintables.com/ sitesindeki "Fonlar" kısmından fon özelinde vergi bilgisini görebilirsiniz.

Yatırım fonlarından elde edilen kazançlar, Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 67. maddesi uyarınca stopaj yoluyla vergilendirilir. Bu vergi, kazanç gerçekleştiği anda otomatik olarak kesildiği için ayrıca beyanname vermeniz gerekmez.

Hisse senedi yoğun fonlarda ve portföyünün en az %80’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisselerden oluşan borsa yatırım fonlarında stopaj oranı %0’dır.

Portföyünün en az %51’i hisse senetlerinden oluşan fonlarda ise, katılma payını bir yıldan uzun süre elde tutmanız hâlinde, satış kazancınız üzerinden stopaj alınmaz.

Girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonlarında da katılma paylarını iki yıldan fazla elde tutmanız durumunda stopaj oranı %0 olarak uygulanır.

Stopaj yalnızca gerçekleşen kazanç üzerinden kesilir; zarar oluştuğunda vergi alınmaz. Fon alırken ayrıca bir vergi ödemezsiniz.

SSS

❓Fon fiyatı ne zaman belli olur?

Fon fiyatları, her iş günü sonunda (18.00 - 21.00) hesaplanır. Gün içinde yapılan alış/satış işlemleri o günün fiyatından değil, açıklanan ilk fiyattan gerçekleşir.

❓Yatırım fonunu virmanlayabilir miyim?

Hesabınızda bulunan yatırım fonunun, başka bir kurumdan Btcturk Hisse'ye ya da Btcturk | Hisse'den başka bir kuruma virman yolu ile transfer işlemi ne yazık ki yapılamıyor. İlgili fonun satışını yaparak valör süresi dolduktan sonra para çekme işlemi gerçekleştirebilirsiniz.

❓Serbest fonlarla işlem yapabilir miyiz?

Serbest fonlarla işlem yapabilmeniz için çalışmalarımız devam ediyor. Çalışmalarımızın tamamlanmasının ardından işlemlerinizi tapabileceksiniz.

❓TEFAS Fonu Riskli mi? / Fonlardaki risk seviyesi neyi gösterir?

Fonlarda risk seviyesi, yatırım yaptığınız fonun fiyatının ne kadar dalgalanabileceğini (oynaklığını) ve buna bağlı olarak zarar etme ihtimalinizi gösterir.

Fonların risk seviyeleri, fonun içeriğine bağlı olarak değişir. Genel olarak yatırım fonlarının risk seviyeleri, 1'den 7'ye kadar derecelendirilir. 1 en düşük, 7 ise en yüksek risk seviyesini ifade eder.

Örneğin; para piyasası fonları, genellikle düşük riskli (1 veya 2) olarak kabul edilir. TEFAS hisse senedi fonları ise daha yüksek risk seviyelerine (5 veya üzeri) sahip olabilir.

❓Fon kazançları nasıl vergilendirilir?

Fon kazançları stopaj yoluyla otomatik olarak vergilendirilir.

❓Vergi için beyanname vermem gerekir mi?

Hayır, vergi otomatik kesildiği için beyanname vermeniz gerekmez.

❓Vergi ne zaman kesilir?

Fon satışınızdan kâr elde ettiğinizde, işlem anında otomatik kesilir.

❓Fon alırken vergi öder miyim?

Hayır, sadece satış kazancı üzerinden vergi alınır.

❓Zarar edersem vergi öder miyim?

Hayır, stopaj yalnızca gerçekleşen kazanç üzerinden kesilir; zarar oluştuğunda vergi alınmaz.

❓Vergi kesintisini nereden görebilirim?

Nakit ekstreniz üzerinden stopaj kesintilerinizi görebilirsiniz. (Hesap Hareketleri menüsünde görünmesi için öneri sürecini uygulayalım.)

❓Fon kazançları gelir vergisine dahil mi?

Stopaj nihai vergidir, ayrıca gelir vergisine dahil edilmez.