ABD borsalarında işlem gören hisselerde zaman zaman “sermaye hareketleri” adı verilen işlemler gerçekleşebilir. Bu işlemler; sahip olduğunuz hisse adedi, fiyatı veya varlığın yapısında değişikliğe neden olabilir.
En Sık Karşılaşılan Sermaye Hareketleri
1- Bedelli Sermaye Artırımı (Rights Offering)
Şirketler ek kaynak yaratmak amacıyla mevcut hissedarlarına yeni hisse alma hakkı sunabilir.
Kullanıcılar, yeni hisse alabilir ya da sahip olduğu hakkı satabilir.
Bu hak, Borsa İstanbul’daki “Rüçhan Hakkı” uygulamasına benzer şekilde çalışır.
2- Spin-off (Şirket Bölünmesi)
Bir şirket, faaliyetlerinin bir kısmını ayrı bir şirkete dönüştürebilir. Bu durumda yatırımcı hesabına yeni şirket hisseleri tanımlanabilir.
Yeni hisseler bazı durumlarda hemen işleme açılmayabilir. Sembol tanımlama ve borsa süreçleri tamamlandıktan sonra alım-satıma açılır.
3- Hisse Bölünmesi ve Ters Bölünme
Hisse Bölünmesi
Hisse adedi artar, fiyat düşer.
Örnek: 2’ye 1 bölünmede:
- 1 hisse → 2 hisse olur
- Fiyat yarıya düşer
Ters Bölünme
Hisse adedi azalır, fiyat yükselir.
Örnek: 1’e 2 ters bölünmede:
- 2 hisse → 1 hisse olur
- Fiyat iki katına çıkar
📌 Bu işlemler yatırımın toplam değerini değiştirmez. Sadece hisse adedi ve fiyat yeniden düzenlenir.
| Örnek: Bölünme | Örnek: Ters Bölünme | ||
|---|---|---|---|
| Bölünme Oranı: 2:1 (2-for-1) | Bölünme Oranı: 1:2 (1-for-2) | ||
| Bölünme Öncesi Durum | Ters Bölünme Öncesi Durum | ||
| Fiyat | $10 | Fiyat | $10 |
| Adet | 50 | Adet | 50 |
| Değer | $500 | Değer | $500 |
| Bölünme Sonrası Durum | Ters Bölünme Sonrası Durum | ||
| Fiyat | $5 | Fiyat | $20 |
| Adet | 100 | Adet | 25 |
| Değer | $500 | Değer |
Bölünme Sonrası Kar/Zarar Bilgileri
Bölünme veya ters bölünme günlerinde; maliyet, kar/zarar ve fiyat bilgileri geçici olarak hatalı görünebilir.
Bu süreç genellikle Türkiye saati ile 12:00 - 17:30 arasında tamamlanır ve piyasa açılışı sonrası veriler normale döner.
4- Birleşme ve Devralmalar (M&A)
Şirketler başka şirketlerle birleşebilir veya satın alınabilir.
Bu işlemler sonucunda:
Hisseler farklı bir hisseye dönüşebilir ya da hisseler karşılığında nakit ödeme yapılabilir.
Hisse Karşılığı Birleşme: Yatırımcı mevcut hisseleri yerine başka şirket hissesi alır.
Nakit Karşılığı Birleşme: Yatırımcıya hisseleri karşılığında nakit ödeme yapılır.
Bildirim Süreci
Sermaye hareketlerine ilişkin bilgilendirmeler, hesabınıza tanımlı e-posta adresine gönderilir.
Bildirimler genel olarak:
- Genel kurul süreçleri
- Sermaye hareketleri
başlıkları altında iletilmektedir.
Önemli Bilgilendirme
Sermaye hareketlerinin gerçekleştiği günlerde bazı hisseler geçici olarak işleme kapatılabilir. Bu durum, yatırımcıları korumaya yönelik borsa kaynaklı bir uygulamadır.
İlgili hisselerde işlemler piyasa açılışı sonrası tekrar aktif hale gelir.
5- Temettü
Temettü (kar payı), şirketlerin elde ettikleri kârın bir kısmını hissedarlarına dağıtmasıdır. Temettü dağıtımı zorunlu değildir ve şirket kararıyla gerçekleştirilir.
ABD borsalarında temettüler genellikle iki şekilde dağıtılır:
- Nakit Temettü
- Hisse Senedi Formunda Temettü
Temettü dağıtımı yapılan şirket detaylarını https://sites.google.com/view/icm-us-stock-thematic-hub/temett%C3%BC-izleme?authuser=0 linki üzerinden hisse kodu ile arama yaparak görüntüleyebilirsiniz.
- Nakit Temettü
Nakit temettü, şirketin hissedarlarına USD olarak ödeme yapmasıdır. Temettüler; tek seferlik, aylık ya da 3 aylık dönemler halinde dağıtılabilir.
Şirket, hisse başına dağıtacağı temettü tutarını önceden açıklar.
Hak ediş tarihi itibarıyla hesabınızda bulunan hisse adedi kadar temettü hakkı kazanırsınız. Vergi kesintisi sonrası net temettü tutarı otomatik olarak hesabınıza yansır.
Temettü Vergilendirmesi
ABD borsalarında temettü ödemeleri vergi kesintisine tabidir.
Kullanıcılara net temettü tutarı yansır. Vergi kesintileri DriveWealth tarafından IRS’e (Amerikan Vergi Dairesi) ödenir.
ABD Merkezli Şirketlerde Vergi Oranı
ABD’de kurulmuş şirketlerin temettü ödemelerinde, Türkiye ile ABD arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması kapsamında genellikle %20 stopaj uygulanır.
ABD Dışı Şirketlerde Vergi Oranı
Şirket ABD dışında kurulmuşsa uygulanacak vergi oranı ülkeye göre değişebilir.
Temettü Ödemeleri Nereden Görüntülenir?
Kullanıcılar, mobil uygulamadaki “Hesap Hareketleri” menüsünden, destek ekip ise DriveWealth > Transactions ekranından temettü hareketlerini görüntüleyebilir.
- Hisse Senedi Formunda Temettü
Bazı şirketler temettüyü nakit yerine hisse senedi olarak dağıtabilir.
Bu durumda kullanıcının hesabına ek hisse senedi tanımlanır. Verilecek hisse oranı şirket tarafından açıklanır.
📌 Hisse formunda temettüler, Varlıklarım ekranında görüntülenir ancak Hesap Hareketleri menüsünde görünmeyebilir.
Örnek Temettü Hesabı:
| Örnek Temettü Tipi | Nakit Temettü |
|---|---|
| Temettü Hak Ediş Tarihi | 21 Kasım 2024 |
| Ödeme Tarihi | 12 Aralık 2024 |
| Hisse Adedi | 12,347103902 |
| Hisse Başı Temettü | $0,83 |
| Ödenecek Brüt Temettü | $10,24 (12,347103902 x $0,83) |
| Vergi Oranı | %20 |
| Vergi Tutarı | $2,05 |
| Hesaba Ödenecek Net Temettü | $8,19 (10.24 - 2.05) |
Sık Sorulan Sorular
Küsuratlı hisselerde temettü alınır mı?
Evet. Hak ediş tarihinden önce alınmış küsuratlı hisseler için de sahip olunan oran kadar temettü hakkı oluşur.
Temettü hakkı kazanmak için ne yapmak gerekir?
Temettü hakkı için hissenin hak ediş tarihinden önce alınmış olması ve hak ediş tarihi itibarıyla hesabınızda bulunması gerekir.
Temettü ödemeleri ne zaman hesaba yansır?
Ödemeler, şirket tarafından açıklanan “Temettü Ödeme Tarihi”nde otomatik olarak hesaba yansır.
Temettü vergisi nasıl uygulanır?
Vergi tutarı brüt temettü üzerinden otomatik olarak kesilir ve kullanıcı hesabına net temettü yansıtılır. Kullanıcının ayrıca işlem yapmasına gerek yoktur.
İnternette temettü tarihi bugün görünüyor, neden ödeme hesabıma geçmedi?
İnternette görülen tarih genellikle “Hak Ediş Tarihi”dir. Ödemenin hesaba geçtiği tarih ise “Temettü Ödeme Tarihi”dir. Temettü tutarı ödeme tarihinde hesabınıza yansır.