Basit bir ifadeyle halka arz, şirketler için doğrudan finansman yöntemi olarak tanımlanabilir. Halka arz gerçekleştiren şirketler hisse satışı karşılığında sermaye piyasalarından ana para ve faiz ödemesi olmayan bir kaynak temin etmeyi amaçlar. Buna karşılık halka arza katılan yatırımcılar ise sağladıkları finansman karşılığında söz konusu şirketin sermayesine ortak olmayı hedefler.
Halka kapalı bir şirketin gerçekleştireceği ilk halka arz; halka açılmak veya birincil halka arz olarak ifade edilirken, daha önce halka arz gerçekleştiren şirketlerin hisselerini halka arz etmeleri ise ikincil halka arz olarak adlandırılır.
Halka Arz Yöntemleri Nelerdir?
Mevcut payların halka arzı (ortak satışı) ve sermaye artırımı (yeni pay ihracı yoluyla halka arz) olmak üzere iki tür halka arz yöntemi bulunur. Halka arz gerçekleştirmek isteyen şirketler bu iki yöntemden birini tercih edebileceği gibi her iki yönteme de aynı anda başvurabilirler.
Mevcut payların halka arzında, şirket ortakları sahip oldukları hisseleri satmaktadır yani halka arz etmektedir. Diğer bir ifadeyle yeni hisse ihracı gerçekleşmez. Bu halka arz yönteminden sağlanan kaynağı satışı gerçekleştiren ortaklar elde eder. Şirket açısından ise tek yansıması ortaklık sayısının artması yani halka açılmasıdır. Şirkete yeni bir kaynak girişi söz konusu değildir.
Yeni pay ihracı yoluyla yapılan halka arzlarda ise hisse ihracından elde edilen finansman şirket tarafından elde edilir. Halka açık olmayan ortaklıklar gerçekleştirdikleri sermaye artırımlarında, ortakların yeni pay alma haklarını kısmen veya tamamen kısıtlayarak halka arz gerçekleştirebilirler.
