Regülasyon Nedir?
Regülasyon, kelime anlamıyla düzenleme demektir.
Devletin veya yetkili bir kurumun, belirli bir alanda kurallar koyması, denetim yapması, ihlal durumunda ceza vermesi anlamına gelir.
Kriptopara Dünyasında Regülasyon
Türkiye’de regülasyon kapsamında SPK ve MASAK gibi kurumlar, kripto borsaları ve kullanıcılar için birtakım kurallar koydu.
Kriptoparalarla ilgili kurallar koymanın temel amacı, insanların ve paralarının güvenliğini korumak, dolandırıcılığı engellemek ve piyasaların düzenli işlemesini sağlamaktır.
| Kurum | Rolü |
|---|---|
| Sermaye Piyasası Kurulu (SPK): | Lisanslama, denetim ve düzenleme. |
| Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB): | Ödeme sistemlerini düzenler. (kriptoparalarla ödeme yasağı) |
| Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK): | Bankalarla ilişkili düzenlemeleri denetler. |
| Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK): | Kara para aklamayı önleyici kontroller. |
Bilmemiz Gereken Bazı Terimler
| Terim | Açıklaması |
|---|---|
| Kanun | Meclis tarafından yapılan, tüm ülke için geçerli genel kurallardır. |
| Yönetmelik | Kanunun nasıl uygulanacağını anlatır. Kanunu detaylandırmak için yazılır. |
| Tebliğ | Yönetmelik veya kurallara bağlı olarak, belirli alanlarla ilgili detay verir. Örneğin kriptoparayla ilgili tebliğ: “kripto borsaları bunu şu şekilde yapacak.” |
| Mevzuat | Hepsinin toplamıdır: anayasadan kanunlara, yönetmeliklerden tebliğlere kadar tüm yazılı kuralları içerir. |
Türkiye’de Kriptopara Regülasyon Süreci
İlk Adım: 2021 Yılındaki Yönetmelik
🗓️ Tarih: 16 Nisan 2021
🧾 Resmî Gazete: 31456 Sayılı
📌 Yönetmeliğin Adı: “Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik”
🏛️ Düzenleyici Kurum: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
Bu yönetmelik kısaca; Türkiye’de kriptoparaların ödeme aracı olarak kullanılmasını yasakladı. Ayrıca ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kriptoyla ilgili hizmetler sunmasını engelledi.
MASAK Rehberi (2021)
🗓️ Tarih: 1 Mayıs 2021
🏛️ Kurum: MASAK
📌 Yönetmeliğin Adı: Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar için MASAK Rehberi
🎯 Amaç: Kara para aklama ve suç gelirlerinin önlenmesi.
Kripto varlık hizmet sağlayıcıları (kripto borsaları), MASAK tarafından “yükümlü” kabul edildi. Bu kapsamda:
- Müşteri kimlik tespiti zorunlu hale geldi (KYC),
- Şüpheli işlemler MASAK’a bildirilmeye başlandı,
- Tüm işlemlerin kaydı tutulma zorunluluğu getirildi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Yetkilendirildi (2023)
🗓️ Tarih: Temmuz 2023
🏛️ Kurum: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
📜 Gelişme: Kripto varlık piyasalarının düzenlenmesi ve denetlenmesi görevi artık SPK'ya verildi. SPK, yasa tasarısı hazırlıklarına başladı.
Neden SPK?
SPK, Türkiye’de hisse senedi, yatırım fonu, aracı kurumlar gibi sermaye piyasası araçlarını düzenleyen resmi kuruluştur. Kripto varlıklar da giderek yatırım aracı olarak kullanıldığından, bu alanın düzenlenmesi doğal olarak SPK’ya bağlandı.
Devam Eden Süreç (2024-2025)
📅 Tarih Aralığı: 2024 başı - 2025 sonu
🏛️ Kurumlar: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), MASAK, Hazine ve Maliye Bakanlığı
🎯 Amaç: Kripto varlıkların yasal çerçevesini tamamlamak, uygulamaya geçirmek ve piyasasının güvenli, şeffaf ve düzenli bir şekilde işlemesini sağlamak.
Kısaca, kripto varlıkları tıpkı bankalar gibi güvenli ve kurallı bir şekilde çalışacak hale getirmek diyebiliriz.
•Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik düzenlemeler, farklı tarihlerde Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğlerle aşamalı olarak hayata geçirilmiştir.
25 Şubat MASAK Tebliği
Bu tebliğ, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik önemli düzenlemeler içerir.
Önemli maddelerden biri; 15.000 TL ve üzerindeki kriptopara transferlerinde göndericiye ait kimlik ve adres bilgilerinin alınması ve doğrulanmasıdır. (TRAVEL RULE)
BtcTurk | Kripto'da canlıya alınan düzenlemeler
Mobil Uygulama 2.24.0 Sürümü - 25 Şubat 2025
- Yeni üye olan kullanıcıların herhangi bir işlem yapması için öncelikle TL yatırması zorunlu oldu.
- Yabancı kimlik numarasına sahip kullanıcılar yeni üyelik oluşturamadı.
- Yeni üyeliklerde adres ve meslek bilgisi alınmaya başlandı. 21 Nisan’da 2.26.0 sürümü ile mevcut kullanıcılardan da alınmaya başlandı. 30 Haziran’da zorunlu hale geldi. Mevcut kullanıcılardan adres ve meslek bilgilerinin alınması ile ilgili detaylı bilgi için tıklayınız.
- .Kriptopara çekmek için ‘‘alıcı adı/soyadı, adres tipi (kişisel/borsa)’’ bilgilerinin paylaşılması zorunlu oldu.
- T.C. vatandaşı olmayan kullanıcılarımızın hesapları kapatıldı.
⭐5 Mart tarihinde stabil varlıklara (USDT/USDC) günlük/aylık işlem limitleri getirildi.
•Günlük Çekim Limiti: 10.000 USDT-USDC
•Aylık Çekim Limiti: 100.000 USDT-USDC
Detaylı bilgi için tıklayınız.
⭐25 Nisan’da yabancı kimlik numaralı kullanıcıların hesapları kapatıldı.
Mobil Uygulama 2.27.0 Sürümü - 13 Mayıs 2025
⭐Kriptopara yatırma işlemlerinde beyan alınmaya başlandı. (Zorunlu değil.) Şu an kullanıcı beyan vermeden de yatırma işlemi yapabilir. Beyanda ad/soyad bildirilir.
Türkiye'de Travel Rule Uygulaması
Bu düzenlemeye göre, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, 15.000 TL ve üzerindeki işlemlerde gönderici ve alıcıya ait kimlik bilgilerini toplamak ve gerektiğinde paylaşmakla yükümlüdür.
Travel Rule, yani Seyahat Kuralı, uluslararası finansal işlemlerde kara para aklamayı ve terörizmin finansmanını önlemek amacıyla geliştirilen bir düzenlemedir. Bu kural, özellikle kripto varlık transferlerinde, işlem yapan tarafların kimlik bilgilerinin toplanmasını ve paylaşılmasını zorunlu kılar. Kriptopara yatırma işlemlerinde aldığımız beyan, bu kural ile ilgilidir.
13 Mart SPK Tebliği
Mobil Uygulama 2.28.0 Sürümü - 30 Mayıs
İşlem takibini kolaylaştırmak için alış satış işlemleri sonrasında "işlem numarası" oluşur. Kullanıcılar, "Hesap Hareketleri > Al/Sat > İşlem Detayı" ekranında bu bilgiyi görebilir.
Mobil Uygulama 2.29.0 Sürümü - 27 Haziran
- 20 milyon TL ve üzerindeki kriptopara çekme işlemleri otomatik gerçekleşmeyecek, kontroller sonrasında manuel onaylanacak.
- Üyelik sürecindeki sözleşmeler yenilendi.
- Üyelik sürecindeki hesap doğrulama adımı eklendi. Hesap doğrulama işlemi tamamlandıktan ve TL yatırma işlemi yapıldıktan sonra finansal işlem yapılabilir.
- Kullanıcının önceki aylara ait kripto hesap hareketlerini görüntüleyebileceği ‘‘Aylık Hesap Ekstresi’’ menüsü eklendi.