Taproot Nedir?
"Taproot" kelimesinin anlamı, bitkiler dünyasında; kök kaynağından ana köke doğru gelişen ve direkt olarak toprağa doğru büyüyen bir tür uzun köktür. Yan kökler, taproot’un kendisinden çıkar. Havuç, taproot’lu bitkilere örnektir.
Taproot kriptopara dünyasında ilk olarak 2018 yılında Bitcoin geliştiricileri Gregory Maxwell, Andrew Poelstra ve Pieter Wuille tarafından önerilmiştir. Kriptoparalarda Taproot mantığını "birçok işlem "kökte" toplanır ve işlemin boyutu azalırken güvenliği artar" şeklinde özetleyebiliriz.
Taproot Güncellemesi Nedir?
14 Kasım 2021'de Bitcoin blokzincirinde gerçekleşen yumuşak çatallanmaya "Taproot Güncellemesi" denir. Bitcoin'in teknolojik yükseltmelerinden biridir.
Taproot Güncellemesinin Amacı Nedir?
Bitcoin ağının gizliliğini ve verimliliğini önemli ölçüde artırmayı amaçlamaktadır.
Taproot Nasıl Çalışır?
Taproot yükseltmesini gerçekleştirmek için birlikte çalışan 3 Bitcoin Geliştirme Protokolü (Önerisi) (BIP) vardır. Bu BIP'lerin her biri, diğerlerini farklı yollardan etkiler ve tamamlar.
Bu protokoller sırasıyla Schnorr İmzaları (BIP340), Taproot (BIP341) ve Tapscript'tir (BIP342).
Protokol işlevlerini inceleyelim.
Schnorr İmzaları
Bitcoin açık kaynaklı ve güvenli olması gibi özelliklerinden dolayı ilk başta Eliptik Eğri Dijital İmza Algoritması (ECDSA ) güvenlik imza şeması olarak seçilmiştir. Taproot yükseltmesi, ECDSA'yı güvenlik geçirmez ve şekillendirilemez olma avantajına sahip Schnorr imzalarıyla değiştirmeyi hedefler.
Schnorr imzalarını kullandığınızda örneğin, 71 katılımcıdan 36'sının imzalaması gereken çok büyük çoklu imza işlemler bile, ağ üzerinden iletilen bir işleme dahil edilen sıradan işlemler kadar küçük hale gelir. Bu da işlem gizliliğini iyileştirir, depolama genişliğini azaltır, böylece daha düşük bir maliyetle blok zincirinde daha fazla işlem için yeterli alan açılır.
Özetle; Schnorr imzaları, Bitcoin ağındaki işlemlerin daha hızlı ve güvenli bir şekilde doğrulanmasına imkan tanır.
Adını, Alman bir matematikçi ve kriptograf olan Claus Schnorr tarafından geliştirilmiş olmasından alır.
Birden fazla anahtarı tek bir işlemde toplanacak şekilde bir araya getirir ve bunları tek bir imza ile doğrular.
*Anahtar: Bitcoin transferleri birçok kriptografik algoritma içerir ve aslında çok karmaşık işlemlerdir. Fakat bu işlemlerin çoğu kullanıcıya gösterilmez ve arka planda otomatik yapılır. Bu işlemler Bitcoin’in güvenliğini sağlar. Bunların en önemlilerinden biri de Bitcoin'de kullanılan açık/gizli anahtar algoritmaları ve dijital imza algoritmalarıdır. Bu algoritmalar, gönderenin kimliğini ve yapılan işlemin geçerli olup olmadığını teyit etmede kullanılır.
Tapscript
Tapscript veya BIP342, Bitcoin'in programlama dilinin güncellenmiş bir sürümüdür. Yeni işlem kodlarının (işlem talimatları) sorunsuz bir şekilde tanıtılmasına izin vererek gelecekteki Bitcoin güncellemelerinin uygulanmasını önemli ölçüde kolaylaştırır.
Taproot
Taproot, yalnızca "gerçekleştirilen" işlem ayrıntılarını taahhüt ederek kullanıcılara daha fazla gizlilik sağlar ve kişiler diğer sonuçlar ve gerçekleştirilmeyen işlem koşulları gibi tüm işlem ayrıntılarını göremezler.
Kısaca, Blockchain'de daha az işlemsel bilgi taahhüt ederek gizliliği artırır. Bu da Bitcoin defterini kontrol eden herkes için daha az veri olduğu anlamına gelir. Daha az veri, ayrıca her blokta işlemler için daha fazla alan olduğu, ücretleri düşürdüğü ve iş hacmini artırdığı anlamına gelir.
Taproot Güncellemesinin Faydaları Nelerdir?
- Taproot güncellemesi Bitcoin blokzincirinde gizlilik ve güvenlik avantajları sunar. Bu güncelleme mevcut imzalama yöntemine alternatif olarak Schnorr çoklu imzalama yöntemini getirir. Bu sayede birden fazla imzalama işlemi tek bir özet ile bir araya getirilebilir.
- Taproot, Bitcoin’in programlama dilini yeniden biçimlendirerek gelecekteki Bitcoin yükseltmelerini kolaylaştırır.
- Taproot, tıpkı SegWit güncellemesi gibi Bitcoin ağındaki veri trafiğini azaltarak, bloklara eklenebilecek işlem sayısını artırır ve işlem ücretlerinin daha da azalmasını sağlar.
- Bitcoin bloklarına eklenen veri miktarının azalması, Bitcoin bloklarına daha fazla transfer işleminin dahil edilmesine imkan verir.
- Taproot'un ayrıca DeFi'ın temellerini Bitcoin üzerine atması ve gizlenen katılımcıların ayrıntılarıyla akıllı sözleşmelerin uygulanmasına olanak tanır.
*DeFİ: DeFi veya “merkezsiz finans” başta Ethereum olmak üzere herkese açık blok zincirlerindeki finansal hizmetler için kullanılan bir terimdir.
